ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ & ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Απο τις ποιο μαύρες σελίδες της ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ είναι εκείνες που γράφτηκαν εναντίον του Ελληνικού Διαφωτισμού. Την περίοδο που η Ελλάδα ήταν υπουδουλη και μετά.
Κατά τον Kant ο διαφωτισμος είναι η λύτρωση από το σκοτάδι της άγνοιας με την τόλμη που γνωρίζειν
Ο διαφωτισμος στόχευε στην αλλαγή της κοινωνίας. Τις θετικές επιστήμες και την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Όπως είναι γνωστό ο διαφωτισμος ξεκίνησε μετά την γαλλική επανάσταση πρώτα στην Γαλλία και σιγά απλωνοταν στην Ευρώπη.
Το τρίπτυχο ήταν Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα. και απόρριψη της παλαιάς πραγματικότητας.Αποτελεσμα ισχυρά μέτωπα εναντιον..
Αυτή η κίνηση επιχειρούσε μέσο του ορθού λόγου να απαλλάξει τον άνθρωπο από τις δεισιδαιμονιες και τις προληψεις, το κράτος και εκκλησία δυναστες. Και να επιβάλει τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και την αξιοπρέπειά.
Αυτές οι ιδέες ενέπνευσαν ορισμένους Έλληνες που ζούσαν στην δύση και δημιούργησαν τον ελληνικό διαφωτισμο.
Αυτοί η καλιεργημενοι Έλληνες διαβλεπουν να διαμορφωνονται κατάλληλες συνθήκες για μια ελληνική επανάσταση.
Η επισημη ορθοδοξη εκκλησία ήταν ο κυριότερος αντίπαλος του ελληνικού Διαφωτισμού
Αυτό που τώρα ισχυρίζεται το ιερατείο ότι δεν ενεργουσε με δική του πρωτοβουλία , Αλλά με επιταγές των Οθωμανων είναι ψέμα Οι Τούρκοι είχαν ανάγκη απο ανθρώπους με γνώσεις για να δουλέψει η κρατική μηχανή.
Η εκκλησία θεωρούσε απαράδεκτες ενέργειες του Μεθοδιου Ανθρακιτη το 1730 να μεταφράζει Καρτέσιο και Μαλμπρανς. Το θεωρη απαράδεκτο να χρησιμοποιεί την δημωδη γλώσσα, και να διδάσκει Λογική, νεώτερη ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Το ποτήρι ξεχειλίσε με το πρώτο βιβλίο μαθηματικών.
Πρωτοπόροι θεωρούνται ο Αντώνης Κυριαζής ( Ρήγας Φεραίος ) και Αδαμαντιος Κοραής
Ο Ρήγας από την Βιέννη έδρασε πολιτικά με τις ιδέες του Διαφωτισμού. Το όραμα του ήταν να απελευθέρωση την Ελλάδα μαζί με τους υπόλοιπους λαούς των Βαλκανίων. Και δημιουργία μιας μεγάλης ανεξάρτητης χερσονήσου. Και όλα αυτά δίπλα στον Μεττερνιχ που ήταν αντίθετος. Ο Κοραής δεν είχε τις επαναστατικες ιδέες του Ρήγα. Πιστεύε ότι η Ελλάδα πρέπει να ενωθεί με τις αρχαίες ελληνικές ρίζες. Λογαριάζε χωρίς τον ξενοδόχο την ορθοδοξη εκκλησία Η πλάκα είναι ότι και πολύ κληρικοι ήταν με των διαφωτισμο όπως Ευγένιος Βούλγαρης, Νικηφόρος Θεοτόκης, Βενιαμίν Λεσβιος, Δωροθεος Πρωϊος, Θεόφιλος Καϊρης και άλλοι.
Είναι αλήθεια ότι πολλοί είχαν καταδικαστη από την πατριαρχικη σύνοδο. Ο Βενιαμίν ο Λεσβιος το 1803 διότι δίδασκε νέα φυσική, κοσμολογία, και ηλιοκεντρικο σύστημα. Ο Θεόφιλος Καϊρης τράβηξε τα πανδηνα μέχρι και φυλακή. Ο Μεθοδιος Ανθρακιτης καθηγητής μαθηματικών και φιλοσοφίας, κατηγορήθηκε αιρετικος
οπαδός του Ισπανού Μιγκελ ντε Μολινος. Τον κάλεσαν σε απολογία και του έκαψαν όλα τα βιβλία και συγγράμματα. και τον άφησαν χωρίς δουλειά.
Ο Στέφανος Δουγκας το 1813 έγραψε το βιβλίο ( Εξετασις της φύσεως ) η πατριαρχικη σύνοδος 1817 τον υποχρεώνει να υπογράψει δήλωση μετάνοιας.
Μετά την γαλλική επανάσταση ότι βιβλία εφημερίδες, περιοδικά, ιδεολογικές προκήρυξης πχ Η φιλολογικη εταιρεία του Βουκουρέστιου. Το ελληνόφωνο ξενοδοχείο στο Παρίσι. Το περιοδικό Ερμής ο λόγιος κτλ Όλα αυτά ήταν μέτωπο που η εκκλησία θεωρεί και οφείλει να αντιμετώπιση δυναμικά.
Το 1805 κυκλοφορεί το βιβλίο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ που απεπνεε πολύ ελληνικότητα και η επίσημη εκκλησία να απορησει λέγοντας
《 ΠΩΣ ΠΡΟΚΥΨΑΜΕ ΑΠΟ ΡΩΜΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ 》
Οι εγκυλιοι που εξέδιδε το πατριαρχειο αποκαλούσε τους φιλοσόφους 《 πονηρους και μισανθρωπους δαίμονες 》 και 《 διαφθαρμενα ανδραρια 》
Ο Αθ .Πάριος ( αυτόν που είχε αφορηση με τους κολλυβαδες ) τωρα είναι άγιος έγραφε μακριά από Γεωμετρία, Άλγεβρα, διαλεκτική σχέση, μακριά από καθε ανθρώπινη επιστήμη και μάθησις.Ες τα εξ αποκαλυψεως δεν ζητείται αποδειξις, αλλά πίστης.
Το 1828 η χώρα είχε ελευθερώσει Πελοπόννησο και κοματια της Στερεάς Ελλάδος. Πατριάρχης ήταν ο Αγαθαγγελος ο Α' έγραψε μια επιστολή και την έστειλε με τρεις μητροπολίτες ( Νίκαιας, Λαρίσης, Ιωάννινων & Χαλκηδόνας) στον Καποδίστρια Τη ζήταγε το ρεμάλι : Ο Καποδίστριας να ζητήσει συγνώμη από τον Σουλτάνο , ώστε να ενωθούμε πάλι με τους Τούρκους. Για να είμαστε μονιασμενοι και αγαπημένοι.
Ο Καποδίστριας όταν ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας έθεσε προτεραιοτητα την εκπαιδευση Αρχικά άνοιξε 4 δημοτικά ( Ναύπλιο, Αθήνα, Ύδρα, Σύρο ) Τα παιδιά συνέχεια αυξάνονταν και δάσκαλοι δεν υπήρχαν.
Οπότε υιοθέτησαν την αλληλοδιδακτικη μέθοδο.
Δηλαδή τα μεγαλύτερα παιδιά και η καλοί μαθητές με την καθοδήγηση του δασκάλου έκαναν μάθημα στο μικρότερα παιδιά. Οπότε εναν δάσκαλο με εκατοντάδες μαθητές γιατί είχε όσους βοηθούς χρειαζόταν
Η μέθοδος αυτή είχε το όνομα
Μπελ - Λαγκαστερ ( Λανκαστριανη)
Η Λανκαστριανη μέθοδος είχε εφαρμοστεί στην Ευρώπη και αποικίες με μεγάλη επιτυχία. Βέβαια εκείνοι είχαν εγχειρίδια με τον τρόπο κτλ
Τελικά μέχρι το 1840 λειτουργούσαν 80 τέτοια σχολείο και τα παιδιά μάθαιναν γράμματα, αριθμητική, γεωμετρία κτλ
Το 1840 ξύπνησε το πατριαρχειο και η ιερά Σύνοδο της αυτοκεφαλης ελληνικής Εκκλησίας με πολύ άγριο πόλεμο και με εγκυκλιους καλουσαν το κράτος να κλείσει αυτά τα σχολεία
γιατί λέει αυτή η μέθοδος ήταν των
Λουθηροκαλβινων και είχε σκοπό να κάνει τα παιδιά άθεους.
Η εκκλησία ήθελε τα σχολεία να κάνουν χριστιανικοι εκπαίδευση και να παρέχει στα παιδιά θεοκρατικη γνώση πειθαρχία και υπακοή.
Τα μαθηματικά, η φυσική, η χημεία, η τεχνολογία, εμπεριέχουν επικίνδυνες ιδέες, για ένα φιλελευθερο μυαλό.
Η εκκλησία προτιμούσε τα παιδιά να είναι αναλφαβητα παρά να μαθαίνουν επικίνδυνα γράμματα .Τελικά τα κατάφερε και τα έκλεισε και μέχρι το 1860 δεν υπήρχε κανένα σχολείο με την Λανκαστριανη μέθοδο.
Το 1904 ο καθηγητής παπαναστασιου ξεκίνησε το πρότυπο παρθεναγωγιο βόλου Τη ακριβώς έκανε :
Το σχολείο αυτό έκανε μάθημα σε αίθουσες τα θεωρητικά τις δύο ξένες γλώσσες κτλ. Στα εργαστήρια μαγειρική , ραπτική και σίδερομα
Και στους αγρούς κηπουρική σπορά, και μπολιασμα δένδρων
Μια μέρα έκανε επίσκεψη ο δεσπότης βόλου ( Γερμανός ) Η καθηγήτρια δεν σήκωσε την τάξη ούτε του φίλησε το χέρι. Αυτό ήταν πολύ υποτιμητικό για τον δεσπότη. Την άλλη μέρα ξεσηκώσε την κοινωνία του Βόλου και έκανε μηνύσεις στους καθηγητές. Το γαμημενο πολιτικό σύστημα του έκανε πλάτες οι δίκες έγιναν αρχικά στην Χαλκίδα και μετά στο Άργος. Στο τέλος οι καθηγητές αθώοθηκαν αλλά το σχολείο έκλεισε. Το τραγί έμεινε στο απυρόβλητο.
Το 1912 επί Βενιζέλου έπεσαν κορμιά γιατί η εκκλησία δεν ήθελε να γραφτεί το ευαγγέλιο στην δημωδη γλώσσα.
Η εκκλησία πάντα έβαζε το χέρι της στην καθοδήγηση της παιδείας. Οι νεωτερισμοι της προκαλουσαν μεγάλες ανησυχίες και αντιδρούσε σκληρά.
Ο καθηγητής Πηρουνακης είχε πει το εξής : 《 ΠΟΛΛΕΣ ΑΠΟ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΕΣ ΝΕΕΣ ΙΔΕΕΣ ΣΥΝΙΣΤΟΥΣΑΝ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΕΧΕΙ ΤΑΧΘΕΙ ΝΑ ΦΥΛΑΕΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ 》
Είναι φανερό πως η διαμάχη εκκλησίας και Διαφωτισμού δεν τελείωσε συνεχίζει και σήμερα
Ο αρχιεπισκοπος Χριστόδουλος πριν φύγει από την ζωή ειχε πει στον τύπο : Ότι πρώτα είναι χριστιανός και μετά Έλληνας. και ότι είναι εναντίον του Διαφωτισμού. Επίσης δεν θεωρεί Ήρωες τους Αρχαίους ούτε οι φιλόσοφοι είναι κατι .Δεν μπορώ να πω είπε Ήρωες τους αγωνιστές του 21
Για μένα λέει Ήρωες είναι οι μάρτυρες και οι Άγιοι της ορθοδοξιας που πέθαναν για την πίστη τους.
Και στις μέρες μας αν υπουργοί παιδείας δεν δώσουν διαπηστευτηρια στο Ιερατείο παύουν να είναι. ( Τρίτσης Φυλης κτλ )
Δυστυχώς δεν μπορώ να φανταστώ πότε η χώρα θα κάνει διαχωρισμό κράτους εκκλησίας. Πρωσοπικα θα ήθελα διαχωρισμό όπως της Γαλλίας που έγινε το 1905 και αποκατάσταση της ιστορίας .
Στοιχεία έχω πάρει από τα περιοδικά Δαυλος,Ελλανιον ημαρ, Ερμειον , Ελληνικον πανθεον και από εφημερίδες. .
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου